top
Home Informatie Nieuws Uitrukken Geschiedenis Oldtimer Weer actueel Oefeningen Wedstrijden







Terug

Voertuigen en Materieel 1927 - 2002



In een rapportage, gemaakt in november 1927 door de gemeente-opzichter van Rhenen, wordt de materiele toestand van de brandweer in de gemeente Rhenen tussen 1917 en 1927 besproken. Rhenen had reeds een waterleiding met 34 brandkranen, een aanjager en zuig- en perspompen. De buizen van dit waterleidingennet waren op veel punten te nauw of liepen dood, zodat onvoldoende druk op de hogere delen van Rhenen aanwezig was. Elst had in 1917 nog geen waterleiding en had de beschikking over 1 brandweerspuit en een waterwagen. Zij bezaten geen zuigpomp. Bij een kleine brand werd het water met emmers in de waterwagen gedragen. Bij een grote brand kwam de aanjager van Rhenen te hulp. Het was geen ideale situatie. Er was in Elst niet veel slootwater voorhanden en het dorp had een aaneengesloten bebouwing met lichtbrandbare huizen. In Achterberg was ook geen waterleiding maar daar was meer slootwater voorhanden dan in Elst. Ook was de bebouwing in Achterberg grotendeels verspreid. In 1920/1921 werd door de Raad een commissie benoemd die deze primitieve toestand moest gaan verbeteren. In 1924 was er echter nog weinig verbeterd. Het College van B en W nam de taak over en liet de afdeling Utrecht van de Koninklijke Nederlandse Brandweer Vereniging een onderzoek doen naar de beste en goedkoopste manier van brandweervoorzieningen. De conclusie van dit rapport luidde dat de beste en goedkoopste oplossing het aanleggen van een goed waterleidingnet zou zijn. Het rapport vermeldt ook de voorkeur voor een vrijwillige brandweer in plaats van een plichtbrandweer. Het College van B en W nam het advies uit dit rapport over. Als eerste werd het waterleidingnet in Rhenen  verbeterd en er werd in 1924 een vrijwillige brandweer op-gericht. Het materieel in Rhenen werd uitgebreid door de aanschaf van een groot aantal meters slangen en bij wijze van proef werd een brandkarretje met toebehoren gekocht. De Oude Waag werd ingericht als centrale brandweerkazerne.
Elst kreeg omstreeks 1927 een waterleidingnet met 52 brandkranen. In (vermoedelijk) 1927 werd ook hier de plichtbrandweer officieel vervangen door een vrijwillige brandweer. Het materieel werd uitgebreid met een zelfde brandkarretje zoals Rhenen dat reeds bezat. Het karretje was uitgerust met een dubbele standpijp, 2 straal-pijpen met verschillende doppen, sleutels en 50 meter slangen. Op de begroting van 1928 is geld uitgetrokken voor de aanschaf van nog 4 brandkarren. In 1928 krijgt Elst een tweede brandkarretje. De prijs van een karretje met toebehoren was ongeveer
fl 130,00.

Van 1927 tot 1947     Twee brandkarretjes

De karretjes stonden bij de standpijphouders. Wanneer er een nieuwe standpijphouder kwam, verhuisde het brandkarretje mee naar het adres van de nieuwe standpijphouder.



▲ Het brandkarretje van Rhenen (foto is uit 1935). Elst heeft tussen 1927 en 1947 twee soortgelijke brandkarretjes gehad



Van 1947 tot 1955 - Chevrolet manschappenwagen

Uit een brief, gedateerd 24 september 1946, van brandweercommandant Souwerbren aan het College van B en W wordt voor het eerst gesproken over een brandweerauto voor Elst. In de brief wordt vermeld dat Elst voor eigen rekening een jeep wil aanschaffen. Op 14 november meldt de brandweer van Elst dat zij daarvoor fl. 600,00 willen bijdragen. Het College van B en W wil zo spoedig mogelijk een jeep voor Elst aanschaffen, maar de Hoofdinspecteur voor het Brand-wezen in Den Haag meldt Rhenen, dat in verband met de zeer beperkte toewijzing van jeeps, Elst voorlopig niet op een jeep hoeft te rekenen. In maart 1947 doet Elst een nieuwe poging en vraagt wederom een jeep aan te schaffen. De majoor van de Kaderschool, gevestigd aan de Rijksstraatweg in Elst, schrijft het College van B en W een brief waarin de aanschaf van een jeep ondersteund wordt. “Een jeep is noodig omdat thans het personeel der brandweer bij brand in de Kaderschool de lange afstanden met het bluschmateriaal te voet, in den looppas, moet afleggen, waardoor een bij brand zoo noodige snelle hulp niet kan worden geboden”. In april 1947 doet de Gemeente Rhenen opnieuw een verzoek aan de Hoofdinspecteur voor het Brandwezen in Den Haag voor aanschaf van een jeep. Voordat er antwoord kwam uit Den Haag deed zich in juli 1947 een andere mogelijkheid voor. De Firma Van Vliet uit Elst had de oude brandweerwagen met materiaal uit Doorn gekocht en wilde deze wel aan de vrijwillige brandweer Elst verkopen. Het betrof een Chevrolet manschappenwagen met 6 rek slang, 1 straalpijp, 1 standpijp en een kraansleutel. De Gemeente Rhenen bood Van Vliet hiervoor fl. 1600,00. Elst wilde fl. 600,00 bijdragen uit eigen middelen. Op de begroting voor 1947 was voor Elst fl. 1150,00 beschikbaar. Daarvan was al fl. 243,30 uitgegeven voor 12 paar laarzen en 2 rek vlasslangen. Er bleef fl. 906,70 beschikbaar voor het voertuig. De begroting liet deze uitgaven eigenlijk niet toe. Door naar de totale begroting Rhenen, Achterberg en Elst te kijken werd het beschikbare saldo fl. 1671,15. Aanschaf van de Chevrolet werd zo toch mogelijk.

chevrolet
▲Het eerste brandweervoertuig van de Vrijwillige Brandweer Elst , de Chevrolet gefotografeerd in 1947.

In een brief waarin Gemeentewerken het College van B en W adviseert de Chrevrolet aan te schaffen staat: “ik stel Uw College voor  deze manschappenwagen voor de V.W.B. Elst aan te kopen, onder voorwaarde dat de V.W.B. Elst fl. 600,00 in contanten bijdraagt en voor een goede stalling zorgdraagt. In dit schrijven moet het Bestuur der V.W.B. Elst er dan meteen op gewezen worden, dat voor kleedingvernieuwing, waarvoor een bedrag van fl 600,00 is geraamd, dit jaar niets meer kan komen, daar hun post van fl. 1150,00 reeds wordt overschreden. Verder dient het personeel der V.W.B. Elst mijns inziens in eigen tijd dit manschappenwagentje op te knappen, dan kan het nog een aardig geheel worden, waarna officiële overdracht aan de V.W.B. Elst dient plaats te hebben….”
En daarmee had de Vrijwillige Brandweer Elst in 1947 zijn eerste mobiele uitrukeenheid. Een van de brandweerkarretjes wordt overgedragen aan de gemeentelijke plantsoenendienst.

bottom